ARAPÇA'DA KELİME ÇEŞİTLERİ

İsim : Zamana bağlı olmadan kendi başına manası olan kelimelerdir.

• Özel ve Cins İsimler,
• Zamirler,
• Sıfatlar,
• Zarflar,
• Edatlar
• ...

Fiil : Zamana ve şahsa bağlı olarak bir iş veya oluş bildiren kelimelerdir.

Harf : Yalnız başına bir anlam ifade etmeyen, isim ve fiillerle kullanılan kelimelerdir.

• Soru harfleri,
• Cer harfleri,
• Atıf harfleri
• ...

İRAB BAKIMINDAN KELİME ÇEŞİTLERİ

Murab : Kelimenin son harfini harekesi cümle içinde kullanıldığı yere göre değişir.

Ref / Merfu : بَيْتٌ ، البَيْتُ

Nasb / Mensub : بَيْتً ، البَيْتَ

Cer / Mecrur : بَيْتٍ ، البَيْتِ

Cezm / Meczum : Sadece fiillerde vardır. İsimler cezm olmaz.

Mebni : Son harfinin harekesi değişmez. Mebni kelimeler mahallen irab alırlar.

هَاذَا العَصَا : Bu asadır (sopadır).

İrab'a örnek;

مُحَمَّدٌ زَكِيٌّ : Muhammed zekidir. (Ref / Merfu)

(Sıfat + Özel İsim)

رَأَيْتُ مُحَمَّدً فِي الطَّرِيقِ : Yolda Muhammed'i gördüm. (Nasb / Mensub)

(Cins İsim + Harf-i Cer + Özel İsim + Fiil)

سَلَّمْتُ عَلَى مُحَمَّدٍ : Muhammed'e selam verdim. (Cer / Mecrur)

(Özel İsim + Harf-i Cer + Fiil)

Murab / Mebni ve isimlerle ilgili daha detaylı bilgiye buradan bakabilirsiniz.

HARF-İ TARİF (MARİFE / NEKRE)

الكِتَابُ : Kitap (The book) (Marife-Belirli)   ,   كِتَابٌ : Bir kitap (a book) (Nekre-Belirsiz)

السَّرِيرُ : Yatak (The bed) (Marife-Belirli)   ,   سَرِيرٌ : Bir yatak (a bed) (Nekre-Belirsiz)

Bir ismin belirli olabilmesi için başında 'ال' takısı olması gerekir. Ancak özel isimler bunun haricindedir. Özel isimler (istisnalar hariç) 'ال' takısı almazlar ama belirlidirler.

مُحَمَّدٌ ، زَيْدٌ

Aynı şekilde zamirler (İşaret Zamirleri, Şahıs Zamirleri,...) de başında 'ال' takısı olmadıkları halde belirlidirler.

Belirliliğe örnek;

رَأَيْتُ رَجُلً فِي الطَّرِيقِ : Yolda bir adam gördüm. (Belirsiz bir adam)

رَأَيْتُ الرَّجُلَ فِي الطَّرِيقِ : Yolda adamı gördüm. (Belli bir adam)

رَأَيْتُ مُحَمَّدً فِي الطَّرِيقِ : Yolda Muhammed'i gördüm. (Belli bir kişi)

Harf-i Tarif'in Özellikleri;

• Sadece isimlerde kullanılır. Fiil ve harflerin başına 'ال' takısı gelmez.
• Başına geldiği kelimeye mana olarak belirlilik katar.
• Kelime murab (son harekesi değişebilen) ise son harfindeki tenvin düşer.

ŞEMSİ ve KAMERİ HARFLER

Başına 'ال' takısı alan kelimeler iki şekilde okunur;

- Şemsi Harfler'den biri ile başlayan ismin başına 'ال' takısı gelince elif şemsi harfe şedde ile bağlanır. Harfi tarifin 'lam' harfi okunmaz.

اَلشَّمْسُ

Böyle bir ismin önüne başka bir kelime gelirse bu sefer hem 'elif' hem de 'lam' okunmaz.

وَالشَّمْسُ

- Kameri Harfler'den biri ile başlayan ismin başına 'ال' takısı gelince harfi tarifin 'lam'ı okunur.

اَلْقَمَرُ

Böyle bir ismin önüne başka bir kelime gelirse bu sefer 'elif' okunmaz sadece 'lam' okunur.

وَالْقَمَرُ

Şemsi ve kameri harfleri buradan inceleyebilirsiniz.